Taze balık nasıl anlaşılır?
Doğru ayda yanlış balığı almak da aynı hayal kırıklığıdır. Tezgâhta bir dakikada yapılan altı kontrol; sırayla bakın.
Altı kontrol
- 1
Göz dolgun ve parlak olmalı
- Taze
- Göz dışa doğru dolgun, cam gibi berrak; bebeği simsiyah.
- Bayat
- Göz içe çökmüş, buğulu ve grileşmiş.
- 2
Solungaç canlı kırmızı olmalı
- Taze
- Kapağı kaldırın: canlı kırmızı, ıslak ve deniz kokulu.
- Bayat
- Kahverengiye dönmüş ya da gri, yapışkan, ekşi kokulu.
- 3
Deri parlak, pullar yerinde olmalı
- Taze
- Deri ıslak ve parlak, renkler canlı; pullar yerinde, dökülmüyor.
- Bayat
- Deri mat ve kuru, renkler solmuş; pullar elinize geliyor.
- 4
Parmakla bastırınca iz kalmamalı
- Taze
- Bastırıp çekin: et hemen geri gelir, çukur kalmaz. Balık elde dik durur.
- Bayat
- Parmağınızın izi kalır, et yumuşak; balık elde sarkar.
- 5
Karın sağlam ve kapalı olmalı
- Taze
- Karın sıkı ve kapalı; yarık ya da şişkinlik yok.
- Bayat
- Karın yumuşamış, şişmiş ya da yarılmış; içinin kokusu dışarı vurur.
- 6
Deniz kokmalı, ekşi kokmamalı
- Taze
- Hafif deniz ve yosun kokusu; burnunuzu yaklaştırınca rahatsız etmez.
- Bayat
- Keskin, ekşi ya da amonyak gibi; genelde "balık kokusu" denen şey budur ve bayatlıktır.
- Göz dolgun ve parlak olmalı
- Taze: Göz dışa doğru dolgun, cam gibi berrak; bebeği simsiyah. Bayat: Göz içe çökmüş, buğulu ve grileşmiş.
- Solungaç canlı kırmızı olmalı
- Taze: Kapağı kaldırın: canlı kırmızı, ıslak ve deniz kokulu. Bayat: Kahverengiye dönmüş ya da gri, yapışkan, ekşi kokulu.
- Deri parlak, pullar yerinde olmalı
- Taze: Deri ıslak ve parlak, renkler canlı; pullar yerinde, dökülmüyor. Bayat: Deri mat ve kuru, renkler solmuş; pullar elinize geliyor.
- Parmakla bastırınca iz kalmamalı
- Taze: Bastırıp çekin: et hemen geri gelir, çukur kalmaz. Balık elde dik durur. Bayat: Parmağınızın izi kalır, et yumuşak; balık elde sarkar.
- Karın sağlam ve kapalı olmalı
- Taze: Karın sıkı ve kapalı; yarık ya da şişkinlik yok. Bayat: Karın yumuşamış, şişmiş ya da yarılmış; içinin kokusu dışarı vurur.
- Deniz kokmalı, ekşi kokmamalı
- Taze: Hafif deniz ve yosun kokusu; burnunuzu yaklaştırınca rahatsız etmez. Bayat: Keskin, ekşi ya da amonyak gibi; genelde "balık kokusu" denen şey budur ve bayatlıktır.
Balığa göre ipuçları
- Hamsi
Karnı patlamış ve derisi matlaşmış hamsi bir gün beklemiştir; iri boy her zaman iyi değildir.
- Barbun
Pulu çok kolay dökülür; pulsuz, rengi solmuş barbun elden geçmiştir.
- Mezgit
Morinagiller çabuk bozulur; elinize aldığınızda dik durmalı, koklamaktan çekinmeyin.
- Sardalya
Yağlı yaz sardalyası elde hafif kaygandır; ikinci gün kokar, aynı gün pişirin.
- Kalkan
Dilim alıyorsanız et yarı saydam ve sıkı olmalı; mat ve yumuşak dilim bekletilmiştir.
- Kılıç
Dilim açık pembe-bej ve nemli, damarları canlı kırmızı olmalı; kahverengiye dönmüşse çözülmüştür.
- Lüfer
Taze lüfer sertliğinden anlaşılır; sarkan lüfer gün geçirmiştir.
- Ahtapot
Nemli, kaygan ve kokusuz olmalı; yapış yapış ve derisi soyulmuş ahtapot bekletilmiştir.
Sık sorulanlar
- Taze balık nasıl anlaşılır?
- Gözü dolgun ve parlak, solungacı canlı kırmızı, derisi parlak ve nemli, eti bastırınca geri gelen, karnı sağlam ve deniz kokan balık tazedir. Çökmüş göz, kahverengi solungaç, yumuşak et ve ekşi koku bayatlığın işaretidir.
- Balık kokusu normal midir?
- Taze balık hafif deniz ve yosun kokar. Keskin, ekşi ya da amonyak kokusu bozulmanın işaretidir; 'balık kokusu' dediğimiz şey aslında bayat balık kokusudur.
- Dondurulmuş balık taze balıktan kötü müdür?
- Hayır. Teknede dondurulmuş balık, tezgâhta iki gün beklemiş taze balıktan iyi olabilir. Sorun, çözülmüş balığın taze diye satılmasıdır: bulanık göz ve yumuşak et buna işaret eder.
- Balık eve gelince nasıl saklanır?
- Aynı gün pişirmek en iyisidir. Bekleyecekse temizlenip kurulanır, kapalı kapta buzdolabının en soğuk rafında en fazla bir gün tutulur. Daha uzun süre için temizlenmiş balık dondurulur.
Hangi balığın hangi ay alınacağı için aylık takvime ve balık rehberine bakın.